Szum

Zdjęcie główne działu Szum

 Magdalena Tulli – Szum

 

      We wrześniu 2016 roku członkowie DKK w Wągrowcu otrzymali najnowszą książkę  Magdaleny Tulli – Szum. Książka ukazała się w Krakowie, w 2014 r. w wydawnictwie - Znak litera nova. Po jej przeczytaniu zastanawiałam się, czy jest to pozycja autobiograficzna autorki urodzonej w 1955 r.

Powieść porusza jednak szersze zagadnienia dotyczące ludzkiej egzystencji. To nie tylko wspomnienia przeżyć dwóch sióstr w obozach hitlerowskich, ale także pokazanie zła, które ludzie wyrządzają sobie wzajemnie oraz warunków, na jakich ofiara przemocy może przebaczyć krzywdzicielowi – oprawcy.

     Treść powieści - moim zdaniem- ujmuje trzy płaszczyzny tematyczne. Jedna z nich to przeżycia dziewczynki, głównej bohaterki, którą urodziła była więźniarka Auschwitz. Jej ojcem jest Włoch z Mediolanu, prawdopodobnie komunista, za którego matka wyszła za mąż. Śledzimy w tej płaszczyźnie losy dziecka mającego kłopoty od początku nauki w szkole. Jest dzieckiem dyslektycznym, nieznośną uczennicą, czasem agresywną, a matka często jest wzywana do szkoły z powodu jej „wybryków”. Zda jednak maturę, skończy studia, wyjdzie za mąż, urodzi dwóch synów, w końcu rozwiedzie się z mężem. Drugi krąg tematyczny to rzeczywistość lat 60. w Warszawie, czasy PRL-u. W ten świat brutalnie wkraczają wspomnienia obozowe matki i o dwa lata młodszej siostry (także ofiary obozu hitlerowskiego). Chwilami wydaje się, że te kobiety i ludzie z ich otoczenia ulegli atrofii uczuć. Matka dziewczynki chociaż twierdzi, że obóz pozbawił ją serca i duszy stara się być twardą, co przekłada się na oziębłość wobec własnej córki i obojętność wobec otoczenia. Podobnie bez empatii wobec uczniów - prawdopodobnie ze względów rodzinnych – zachowuje się nauczycielka w szkole. Ona najbardziej „gnębi'” dziewczynkę. Tajemnicza i bliska fikcji jest trzecia płaszczyzna, świat zmarłych, z którymi główna bohaterka nawiązuje „kontakty telefoniczne”. W tym świecie znajdziemy upersonifikowanego lisa z dziecięcej książeczki, „ludzkiego esesmana”, skrępowanego, by nie mógł już nikomu zrobić krzywdy oraz wszystkich znajomych dziewczynki, którzy jako umarli biorą udział w debacie na „najniższym poziomie w sądzie”. Debatę prowadzi lis. To w tej debacie pada zasadnicze pytanie: na jakich warunkach może dojść do przebaczenia i pojednania między ofiarą i katem? To tutaj padają słowa ważne nie tylko dla bohaterów książki, ale dla każdego człowieka:”Trudno przebaczyć komuś, kto nie ma sobie nic do zarzucenia. Ludzie nie umieją przełknąć krzywdy, za którą nikt nie przeprasza... Jeśli pielęgnują w sobie gniew, zamienia się on w nienawiść, którą dźwigają na własnych plecach, póki nie stracą sił. Wtedy ciężar nienawiści ich przygniecie... Jeśli nie przebaczysz, nie będziesz żył jak człowiek”. Ten cytat dobitnie przekonuje czytelnika, że to nie jest tylko powieść autobiograficzna.

       Wypada jeszcze odpowiedzieć na pytanie: dlaczego powieść nosi tytuł Szum? Bohaterka dzwoni do zmarłej przyjaciółki Inki. Ta stwierdza, że tu, gdzie się znalazła - oczywiście – po śmierci, pracuje jej się wspaniale. „Wszystko jest takie samo jak tam, tylko bez tego szumu”. Życie nazwała szumem.

      Sądzę, że najtrafniej ocenia książkę krótka recenzja z ostatniej strony okładki, z którą w pełni się zgadzam. „To najodważniejsza, najbardziej osobista książka Magdaleny Tulli. Autorka ukazuje w niej uniwersalną prawdę o kondycji ludzkiej, w którą wpisany jest pierwiastek obcości, niedostosowania, a także dojmująca potrzeba wzajemnego zrozumienia i wybaczenia”.

       Zgadzam się również ze słowami matki po wizycie w szkole córki. Nauczycielka, czująca się władzą sprawiała wrażenie: „jakoby ktoś jej złośliwie przypominał, że władza nie jest jedyna ani wieczna, gdy ona właśnie starała się przekonać o czymś przeciwnym”. Ostatni cytat bardzo aktualny w teraźniejszej  polskiej rzeczywistości.

      Książkę naprawdę warto przeczytać, przemyśleć, wyciągnąć wnioski. Słowa wyżej zacytowane budzą w czytelniku nadzieję.

 

 

 

DKK Wągrowiec, wrzesień 2016 r.                                                         Elżbieta Muszyńska

Galerie

Zobacz ostatnie galerie z wydarzeń w naszej bibliotece

Zdjęcie galerii Tydzień Zakazanych Książek - aranżacje

Tydzień Zakazanych Książek - aranżacje

  • 10.10.2017

Zdjęcie galerii Odjazdowy Bibliotekarz 2017

Odjazdowy Bibliotekarz 2017

  • 19.06.2017

Zdjęcie galerii Tydzień Bibliotek 2017

Tydzień Bibliotek 2017

  • 24.05.2017

Zdjęcie galerii Światowy Dzień Książki

Światowy Dzień Książki

  • 10.05.2017

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2016 - Powiatowa Biblioteka Publiczna